PASADO alas nuebe pay laeng iti bigat ngem nakapudpudoten; sumaniit ti init ket rugiannan a lingtaen ti siudad. Iti main entrance ti Taguig City Jail, saanen a kinapkapan ti lalaki a security guard ni Jermie. Saan met a sinaggaysa daytoy a kinita dagiti bitbitna a dua a plastik a supot a naglaon iti dadakkel a delata a Purefoods corned beef, Gardenia loaf bread, sumagmamano a sachet a kape a Great Taste White, maysa a 1.5-liter a Coke, sumagmamano a sachet ti Clear Shampoo for Men, ken maysa a sabon a Safeguard. Iti abagana, nakasakbat ti Made in China a Louis Vuitton a leather bag a ginatangna idiay Divisoria. Maysa laeng ni Jermie kadagiti nakaad-adu a rupa nga agarup inaldaw nga agparang iti pagbaludan. Maysa pay a ruangan ti nakipilaan ni Jermie tapno aguray iti batangna a kapkapan ti maysa manen a security guard. Naimbag a bigatmo, manang! inyisem ti Ilokano a guardia a makaam-ammon ken ni Jermie. Inkagumaanan ni Jermie ti nangsubad iti isem ti guardia nupay dina ammo ti unaenna: no punasanna ti nagatel nga aglulumba a ling-et nga aguy-uyas iti muging ken pispisna (adda pay tumtumrem iti agongna) wenno idissona dagiti dadakkel a supot a bitbitna tapno umanges pay sa isemanna ti guardia. Napalalo a talaga ti bara ti kalgaw ita; naidumduma ti pudotna. Iti reception area, a di malasin a reception area no saan laeng a gapu ti nakaplastar a nakartib a bassit a karatula iti lamisaan, simmabat ti nabara nga angot manipud iti uneg ti pagbaludan. Kas met laeng iti PGH a nangyanakanna ken ni Princess ken iti dadduma pay a para publiko nga ospital a nastrekna, naglalaok ti naullom nga angot manipud kadagiti nakasalapay a di main-initan nga aruaten dagiti residente, dagiti ling-et— dagiti dakulap, dagiti saka, ti sibubukel— dagiti balud, ken ti angpep dagiti nakipet a selda. Iniseman ti lalaki a nakapuesto iti reception area. Inyawat ni Jermie ti ID-na (ti lisensiana a kas professional teacher manipud iti PRC) iti lalaki. Na-late ka ngayon, misis, a, kinuna ti lalaki kalpasan ti panagtaldiapna iti relo iti diding. Nalawlawa manen ti isem daytoy ngem ti immuna a guardia iti entrance. Isem a nangiparang kadagiti nauuneg a kallid ken kuribetbet iti kudil iti aglawlaw dagiti kusipet a matana. Induronna nga impasango ti maysa a folder ken ni Jermie. Jermie Ann Ignacio, 10:30, inkur-it ni Jermie iti abay iti maikasangapulo a bilang. Nagderetso ni Jermie iti maikatlo a lamisaan iti kanawan. Delfin Ignacio, Dorm 2, kinunana iti jail guard. Madamdama pay, sumungsungaden ni Delfin a nakatisert iti awan manggasna ken naka-shorts iti nagkupas a maong. Nagsinnangoda a nagtugaw. Nakaporpormal ti lalaki nga immuna a nagsao. Napanam idi kalman? Inurayka. Mangus-usig dagita a balikas. Iti panagrikna ni Jermie, aglulumba dagita a pana a mangtudok ken lumsot iti napaksuyan ken natiltil a bagina. *Diosko! ‘Dad’toykam’ manen!* Immanges iti nauneg ni Jermie. Imbes a sungbatanna ti inamad ni lakayna, dinillawna ti kinapudot ti panawen uray Marso pay laeng. Imbes nga agreklamo iti kinamanaginap ni lakayna, inistoriana ti pannakalakonna iti PNR iti nasurok a kagudua ti oras. Pagammuan ta nagsardeng lattan ti tren a naglugananna sakbay a makadanonda iti Bicutan station. Kas iti napalpalabas, dida ammo no apay. Adda nakaibaga a nakalugananna met laeng a taktakawen kano ngamin dagiti agindeg iti iskuater dagiti parte ti riles wenno uray ania ditan a mabalin nga ipakilo ken mailako. Inyunay-unayna ken ni Delfin a nasayaat laengen ta nakadanon pay ditoy pagbaludan sakbay ti pangngaldaw. A saksi ti PNR kadagiti rigrigatna iti inaldaw-aldaw. Napanam ngarud idi kalman? Kunak met nga umayka. Inurayka ngem dika met immay, kinuna manen ni Delfin a timmadem pay ti kusilapna. Sangit a sangit ni Princess idi kalman. Di makaturog. Kaskam’ la masegseggaan a malinay nga innapuy a nakakulong iti nakaluban a kaldero. Nakaro a pudotna, kunak ngarud. Kuna ni Kuya Kim iti TV nga agtudo kano. Ngem dina met mapumpuntaan ti ibagbagana. Kimmaro ti panateng ni Princess ken adda bassit gurigorna. Ipanko koma ken ni Doktora Gan ngem gapu ta imbaga ni Patring a mabalin kano ti Disudrin nga ipatomar, napanak laengen gimmatang iti agas iti botika. Sayang laeng ti kuarta no mapan manen iti doktor. Nakonsiensia met laeng ngata ni Delfin idi mangngegna ti nagan ti anakda ta innalana a pinetpetan dagiti ima ni Jermie. Inap-aprosan ken piniselpiselna. Kunak ngarud kenka a nasaysayaat no kaduam met laeng ni Patring ta adda mangaywan ken ni Princess no umayka ditoy. *Ken ni Princess wenno tapno adda mangkita kaniak?* gimmilap iti panunot ni Jermie. Am-ammonan ti asawana. *Diosko! No maminsan, nasayaat met ta adda ti bukod a bagi a kasasao. Ta no kastoy a saan a rumbeng a maisawang dagiti sakit ti nakem, rurod ken dadduma pay a negatibo a rikna, adda pangibagaan.* Ayanna gayam dagiti imbagak a gatangem? pagam-ammuan la ta inamad ni Delfin. Nagpaltik iti panunotna ti ayamuom ti Gardenia ken ti paboritona a Great Taste White a 3-in-1 a kape. Nabayagen nga ipagpagatangna dagita. Nabayagen a pampanunotenna a kas man la makatawenen a di nakaraman kadagiti babassit a bisiona nga impaidam ti pagbaludan. Insungo ni Jermie ti dua a plastik a bag ti Savemore iti lamisaan. Diak nagatang dagiti dadduma. Agkurang ti kuartak. Bareng mangipatulod da inang. Immutangda kano iti pastor iti kapiliada. Naammuan kano dagiti kapammatina a born again ti napasamak kenka. ‘Nia ngarud, narigat ti biag ngem agiremedioda kano tapno makaruar ti buridek ken kakaisuna nga anakna a lalaki. ‘Nia ngarud ket awan met pagsapulak. Awan met urnongta. Saan a mabalin ti umutang no awan ti maikari a pagbayad, ammom met dayta. Ngem malagipmo ni Baket Lilia a pensionada a kaarrubayo idiay Madago? Sisasagana kano nga agpautang ngem paanakanna met. Ania pay ngay, inkarin ni inang ti nabatoganna a langit. Kasla awan nangngeg ni Delfin. Suksukainanna pay laeng dagiti linaon dagiti dua a plastic bag a kasla agbirbirok iti imposible a balitok. A kasla kayatna a siguraduen no adda ken kompleto met laeng dagiti impagatangna a kasapulanna. Idi agangay, inruarna ti tallo a kaha a Marlboro Green manipud iti maysa a bag. Sineniasanna ti maysa kadagiti polis a nakabantay iti maikatlo a tsekpoint. Immasideg ti polis ket pasimple nga inawat ken imbolsana ti maysa kaha a Marlboro a pasimple nga inyawat ni Delfin. Iti bangir a bolsa ti unipormena, impisokna ti dua pay a kaha a Marlboro. Kiniddayanna ni Delfin. Kiniddayan ken inisemanna ni Jermie sakbay a nagsubli iti puestona. Nalagip la ket ngarud ni Jermie dagiti nabuybuyana a daan a pelikula iti PBO ken Cinema One. Ti eksena iti pagbaludan: pasimple nga agiinnawat iti pakete, babaen dagiti bukodda a lengguahe, dagiti polis ken dagiti residente ti pagbaludan. Ania ngarud itan, lakay… daytoy ngatan ti gasatmo… kinuna ni Jermie ngem iti panunotna: *Pimmatayka met ita. No siak ni Marcela, talaga met a paibaludka, a*. Dinanog ngamin ni Hitler, nga asawa ni Marcela, ni Delfin idi nagprobokar ni Delfin gapu iti bartekna. Pinatay metten ni Delfin. Binagkongna ni Hitler. Pinunas manen ni Jermie dagiti aglulumba a ling-et iti muging ken pispisna. Ania la ketdi ti pudotnan, aya, insanaltekna. Kayatna nga ipaawat ken ni Delfin: nabuntog ti sistema wenno awan pay ketdi hustisia a para kadagiti marigrigat a kas kadakuada. No awan kuarta, awan pagnaan ti kaso. Dayta ti kinapudno. Isu nga awan karbengan ti asawana nga agreklamo iti klase ti biag iti pagbaludan. Ania? Ta apay? Ngimmato ti boses ti lalaki. Adda danag ken buteng iti dayta a boses. Maburiboran iti impalnaad ti asawana. Kinapatangmo kadin ni Marcela? ‘Bagam nga agbayadtayo iti ibagbagana, a! *300 thousand a pisos! Ket no imbaga pay dagiti nagannak kenka a tawarak iti 150 thousand! Kasla agtawtawarakon iti bado wenno sapatos ‘diay Divisoria wenno ‘diay Baclaran!* Ngem saan a nagtimek ni Jermie. Kaanot’ sumaruno a hearing? Kasaom ni Marcela. Di kad’, aya, nagpatulong da inang ken ni Mayor Guevarra idiay probinsia? Adda kano gayyem ni Mayor Guevarra a justice dita Supreme Court. Masapul a makaruarak di**t**oy, baket. Inyasidegna ti rupana iti asawana. Iniggamanna manen dagiti ima ni Jermie. Agpakpakaasiak kenka. Saanak a makaturturog ditoy. Maitawtawtaw ti panunotko. No makaruarak, agabrodakton. ‘Diay yaw-awis ni Pari Tony… tulongannak kano. Ammo ni Pari Tony ti pasikotsikot ditan. Nadalus ken awan pakadanaganta. Saanen a masapul nga agawidtayo idiay Madago no dim’ kayat. Agurnongakto. Kustonto metten nga agbasa ni Princess. No ditoy siudad ti kayatmo, ditoytayo. Di kad’, aya, ditoy siudad ti kayatmo, baket? Immirut ti petpetna kadagiti ima ni Jermie. *‘Kinnana ketdi! Kastoy latta daytoy a lalaki!* ‘Ton umay a Hulio ti sumaruno a hearing. Isu kano ti yuumay da inang ta agpagapasda pay. Indepositoda iti banko dagiti naur-orda a kuarta agingga nga awan pay mapagpapatanganmi kada Marcela. Ngem dakkel pay laeng ti kurangna. Daydiay ibagbaga ni Marcela a 300 wenno mabaludka. Dayta laeng. Pinunasanna ti agtubtubbog manen a mugingna ken ti naingpis a ling-et iti ngatuen ti bibigna a dina ammo no gapu iti danagna. Yawid kano ni inangmo ni Princess idiay probinsia, kinuna ni Jermie idi di agtimek ti asawana. Sipsiputanna ti ania man a panagbaliw ti rupa daytoy aglalo ti maipanggep iti anakda. Di ngamin kayat ti lalaki a mayadayo ni Princess iti ina daytoy. Idi makitana nga awan ti nagbaliwan ti reaksion ni Delfin a masansan nga ipasimudaag ti panagpangato iti bosesna wenno panangputed daytoy ti patpatangenna uray no saanna pay naibaga amin a kayatna nga ibaga, nagkambio ni Jermie. Kas panangirugina, impalagipna ti pannakaputol ti korienteda idi napalabas a bulan ken ti kanayon a problemana a panggatang iti gatas ni Princess. Awan met namnamaek kadagiti dadakkelko. *Ken* *ammok nga awan manamnamak kenkan.* Ngem adda yaw-awis ni Pari Tony a trabaho idiay agency-na. Dakdakkel kano ti sueldo ngem ti no agsubliak a mangisuro. Saan a nagtimek ni Delfin. Kitkitaenna lattan ti baketna nga agsasao. Nasayaat ta adda intugotko a tissue, kinuna ni Jermie idi agangay. Aglingling-et manen. Pinunasanna ti rupana. Inruarna ti Ever Bilena Advance Face Foundation manipud iti shoulder bag-na. Inruarna ti espongha manipud iti foundation kit. Indeppedeppelna iti golden beige cream a foundation sa inin-inayadna nga immasamasahe iti kinamuro a rupana. Awan kano met intulong ni Mayor Guevarra, ken saan a kayat daydiay a Marcela ti agpaud-od, kinunana bayat ti panangipunasna ti espongha iti pispisna. Impadalanna ti espongha iti mugingna, sa manen iti pispisna, sa iti baba dagiti matana, sa impalipalikawna iti pingpingna. Di ket, aya, kuna ni inang a napanda ken ni Mayor Guevarra? Ania’t kuna ni Marcela kadi? Natangken met daydiay a babai! Nangngegnak kadi? Kinita pay naminsan ti babai ti rupana iti sarming ti Ever Bilena Foundation. Saan pay a napnek iti itsurana ket inruarna ti Revlon a lipstik a ginatangna met iti naminsan a pannakimisana idiay Quiapo. Pinusiposna ti kalub ti lipstik sa inikkatna. Timpuar ti sumilsileng ti labbasitna a lipstik. Impuligadna kadagiti bibigna. Pinagdekketna dagiti bibigna. Impangato ken impababana nga impuligad ti lipstik. Kamaudiananna, nagmisugsog iti bassit a sarming tapno masiguradona a napintas met laeng ken maibagay kenkuana ti nalabaga a lipstik. Insublina met laeng iti bagna ti foundation kit ken lipstik. Inruarna ti sagaysayna kalpasanna. Nangngegnak met kadi? Ti kunak, awan kuarta a naala da inang ken ni Mayor Guevarra. Ammom met ti kasasaadda ‘diay probinsia. Bibiang koma daydiay a justice nga am-ammo ni Mayor Guevarra? Kasapulan latta a gumastostayo, lakay. Kitaem, ne, inruar ni Jermie ti maysa a  bassit ken naingpis a kuaderno. Nakalista amin ditoy, ne, kitaem. Umuna, pinagbayadtay’ iti imbestigador. Maikadua, pinagbayadtay’ ken ni Mayor Lucas sakbay a simrekka ditoy para iti VIP treatment-mo ditoy karsel. ‘Dad’toy pay, ne… adda impagatangda a floorwax, sabon, Zonrox kada shampoo idi sumrekka ditoy. Sumaruno... ti pinaggasolina ken pinangpakanko iti abogadotayo a taga-PAO kadagiti aldaw nga agkitakam’ iti ruar. Impakitak amin dagitoy kenka idin, malagipmo? Sinaggaysana nga intudo dagiti imbagana iti listaan a kasla mangisursuro iti agdadamo nga agbasa. Minulagatanna ti asawana. Nagtungtung-ed ni Delfin. Malagipna amin. Malagipna daydi pannakakabkabilna idi kaserserrekna iti pagbaludan kabayatan a buybuyaen ni Lucas, ti lumakayen a balud a pannakamayorda ditoy. Gagangay kano daytan iti kabarbaro a balud; masapul a mabuniagan. Ngem para kenkuana, napalabas aminen dagitoy. Nasursuronan a pakawanen dagiti tao a nangpayat ken nangumsi iti kinataona a kas kada Mayor Lucas. Gagayyemna itan dagiti kakaduana a balud. Dimmawat met idin iti pammakawan ken ni Marcela. Agbabawi la unay kadagiti nagbasolanna. Maymaysa laeng ti kalkalikagumanna ita: makaruar iti pagbaludan tapno makompleto ti pamiliada. Tapno mapunnuanna dagiti nagkamtudanna. Panagriknana, umanayen a dimmawat iti pammakawan, umanayen nga agrigrigat iti pagbaludan umanayen a nagbabawi kadagiti nagbasolanna. Ngem malagipna ti imbagana ni baketna, ti trabaho nga indiaya ni komparina a Tony. Dina ammo ngem maburiboran iti dayta nga imbaga ni baketna. Nadlawna, uray ni baketna, kasla agduadua a mangibaga iti dayta. Pasensiakan, lakay, diak metten a masimpa ti bagik, kinuna ni Jermie idi agangay. Ita man laengen. Naurnosen ken pinunggosna ti buokna iti sabongsabongan a pagipit iti buok. Ammom met a daytoy laeng ti bisiok. Agpapintas, agardiod bassit. Panagriknak ngamin, losiangakon. Ayanta kad’ itayen? Ay, wen, kuna gayam ni Atorni Diaz nga ibabana kano iti homicide ti murder a kasom. Mabalinkanton a mapiansaan. Inggatangan ni Jermie ti asawana iti sangaplatito a dinakdakan ken sangamalukong a “nilagang baka” iti karinderia iti sango ti pagbaludan. Ken sakbay a pimmanaw, imbagana manen ti trabaho nga ididiaya ti kompadreda. A saanen a makapagkedked ta namnamaen unay ni Tony ket nakababain met no saanna a patgan ta maysa a grasia daytoy a dimteng. No adda man nasursuro ni Jermie iti napasamak iti pamiliada isu ti pannakaibus ti namnama uray libre latta ti mangnamnama. Kas iti kuarta ken ania man a napateg iti biag ti tao. Maulit-ulit a mapampanunotna ti adu a “no la koma” ken “saan koma.” No la koma saan a nagpaadipen ni lakayna iti arak ken pungtot. No la koma saanna a pinalubosan idi ni Delfin a simmurot kadagiti barkadana a napan nagiinum. Saan koma a nairubo ni lakayna. Saan koma a kastoy ti sasaadenda. No la koma… saan koma. Ngem naladawen. Nalpas ti nalpasen. Sibabaluden ni Delfin ket uray di pay nakedngan ti kaso daytoy, narigaten a makaruar pay iti pagbaludan. Ammon ni Jermie dayta. Manipud iti city jail, kasla mapukpukawan ni Jermie a nagna sa idi kuan naglugan iti traysikad, sa iti dyip, sa iti tren, sa dyip manen. Agingga a nabirokan ni Jermie ti bagina iti simbaan ti Quiapo. Nagtugaw iti kalilikudan a tugaw. Saan a nairuam nga aglualo ngem iti panagriknana, addaan iti amin a rason nga umawag kadagiti santo ken santa kangrunaanna iti nangisit a Kristo a pilpilaan dagiti tattao. Biernes ita. Adda tali dagiti tattao a nakapila nga agturong iti nangisit a Kristo. Iti nagtugawanna, intanamitimna ti Ave Maria iti naminsangapulo a daras. Insarunona ti Amami iti naminsangapulo met la a daras. Nanguros. Nagkidem iti nabayag. Ngem awan latta. Timmangkenen ti riknana. Awan nasagid iti kaungganna. Nagmulagat. Impalawlawna ti panagkitana kadagiti adda iti simbaan. Nakaparintumeng dagiti dadduma. Adda rosario nga iggem dagiti dadduma. Adda agbasbasa iti Biblia ken paglualuan. Iti likudanna, adda lalaki a mangal-ala iti retrato. Turista ngata. Ipokpokus daytoy ti kamerana kadagiti rebulto, kadagiti agsasaruno a tugaw ti simbaan, kadagiti tattao a rummuar-umuneg iti simbaan. Marikna ni Jermie a nakipet unay ti simbaan a para kadagiti tattao. Nagkidem manen. Padasenna manen ti aglualo. Daytay lualo nga aggapu iti kaungganna. Lualo a saan a masapul a maikabesa. Para ken ni Delfin. Para ken ni Princess. Para kenkuana. Pakawanennakami, Apo, kinunana. Ammo ngata ti Dios ti kayat a sawen dayta a kararag? Ngem adda idi pastor ti maysa a sekta a nakaibaga a mangngeg ni Apo Dios amin a kararag wenno dawat. Mabasana ti panunot ti amin a tao. Ammon ti Dios ti kayatmo sakbay pay a dawatem. No kasta met laeng, apay pay laeng nga aglualo ngarud kadagiti estatua ken rebulto? Ideretsona lattan, a, a kasarita ni Apo Dios. Saanen nga aglualo ta amangan met no masusungeg ni Apo Dios iti panangulit-ulitna iti isu met laeng nga isu a lualona. Timmakder ket rimmuaren iti simbaan. Rimmuar iti simbaan ngem saan pay a nakasagana nga agawid. Linabsanna dagiti aglaklako iti pagparegla ken pagparegreg iti abay ti simbaan. Nagkitakita kadagiti aglaklako iti anting-anting. Inasitganna ti maysa a baket nga aglaklako iti nadumaduma a maris ti kandela. Ti tunggal maris, adda kaibatoganna a kararag: kararag a para iti idadateng ti ayat, kararag a para kadagiti pimmusay a kakabagian, ken dadduma pay.   Nagsikko ni Jermie iti Hidalgo St. Sinurotna ti agus dagiti tattao nga aglaklako ken aggatgatang kadagiti nateng ken prutas, a nanglinged kadagiti pagtagilakuan kadagiti kamera ken aminen a maipapan iti kamera. Agingga iti nagsulian ti Carriedo, pimmuskol a pimmuskol dagiti tattao kadagiti babassit a karinderia, kadagiti nakalemmeng a pagtagilakuan iti pirated a DVD ti video coverage ti kasar da Dingdong Dantes ken Marian Rivera ken kadagiti maiwarwaras nga eskandalo dagiti artista. Naamirisna a kasla nayaw-awan idi agangay. Kasla nabannog pay ketdin a magmagna. Adayo unayen ti napagnana. Naamirisna a naisalsalumina isuna kadagiti tattao ditoy. Saan a kas kadagiti dadduma nga adda turongenda, nga adda panggepda. Nagsubli iti Plaza Miranda. Intugawna iti sango ti maysa a lakay a mammadles. No namin-anon a ginandatna nga idiaya ti dakulapna iti mammadles tunggal panagpasiarna iti Quiapo. Adu dagiti kayatna a damagen. Makaruar ngata met laeng ni lakayna iti pagbaludan? Adda pay laeng ngata namnama a makalung-awda iti rigat? Makapagbasanto ngata ni Princess? Adda pay ngata namnamana a bumaknang? Uray kasano ti ayatna a mangpadas koma, ammona a manangallilaw laeng dagiti balikas ti mammadles. Ngem kangrunaanna, awan umanay a panangdanna. Nagnagna a nanglabas kadagiti aglaklako iti bulong, ubbak, ramut ti ania la ditan a mula wenno kayo agingga a nakagteng iti Raon ket linabsanna dagiti puesto dagiti aglako iti helmet, videoke ken nagdadakkel nga speaker, plastik a paltog, saglalaka a selpon ken Android tablet, asul a tableta ken kurimatmat ti kalding. Nakadanon iti Isetann. Simrek tapno agpalamiis pay laeng. Binussogna dagiti matana ken ti riknana kadagiti agkakapintas a bra ken panty iti Bench aglalo ta naammuanna a  daytoy gayam ti ar-aramaten dagiti id-idoluenna nga artista a kas kada Kim Chiu, Marian Rivera ken Anne Curtis. Inispreyanna ti pungopunguanna iti maysa a trial product ti lavender scent ti bangbanglo nga ar-aramaten kano ni Kris Aquino. Idi saan a mapnek, inispreyanna ti likudan ti lapayagna, iti mismo a likudan ti badona ken iti tengngedna. Naragsakan ta nakabangbanglon. Inkarina a sakbay ti panagsarakda ken ni kompadrena a Tony para iti umuna nga aldawna iti trabahona, masapul a nabanglo. Manipud iti Isetann, nagnagna a nagpa-Morayta. Iti Recto Avenue, nalabsanna dagiti naubbing pay nga agayan-ayat nga agpapaidrowing iti charcoal iti ladawanda iti maysa a puesto dagiti nagaabay nga agdrodrowing ken agpimpinta iti bangketa. Ammona nga agayan-ayat dagiti dua ta iggemda ti ima ti tunggal maysa kadakuada. Nakapimpintas a ladawan dagiti puso a pinagsilpo ti ayat ken arapaap. Kas kadakuada ken Delfin idi. Idi kakaskasarda. Apaman a nalabsanna ti nagaabay a puesto dagiti charcoal artists, inasitgan ti maysa a lalaki. Anong hanap n’yo, ma’am? Dito na ho kayo sa amin, mura lang ho, kinuna daytoy. Nagwingiwing ni Jermie. Pinartakanna ti nagna. Dina kayat a sublian daytoy a lugar no mabalbalin. Idi kayatna a baliwan ti kinaasino ti kinataona, immay idi ditoy. Nagbalin a maestra iti uneg laeng ti tallopulo a minuto. Ket dinan kayat a sublian daytoy a lugar a kanayon a mangipalagip kadagiti biddutna ken nagkapsutanna iti biag a saan nga ammo ni Delfin. Pinartakanna ti nagna nga immadayo. Nadanonna iti kosina ti up-upaanda nga apartment iti Blumentritt ni Patring a mangluklukat iti delata a sardinas a pangrabiida. Simrek iti nailet a kuarto a pagturturoganda nga agina agraman ni Patring, ti balasitang a kaanakan ni Delfin. Nakapakleb a nargaan ti turogna ni Princess, ti dua ti tawenna nga anakna. Nadaripespesen iti ling-et. Nabara uray ti angin nga ipugpug-aw ti aglatlati a kadaanan a bentilador. Saanna a kabaelan a paksiaten ti naullom a pudot ken naagub ken nalangsi nga angot. Pinangrabiida ti kakaisuna a delata a sardinas a kaudian a nabati kadagiti grinoseriada iti dayta a bulan. Sardinas a naikkan iti sangapirit nga asin. Igisar koma ni Patring, diguanna tapno umabot iti pammigat. Ngem awan met gayam lasona wenno uray bawang la koma a panggisarna. Awan sa pay ketdin manteka. Maysa pay, narigat a yanay uray pay nadiguan ti maymaysa a sardinas iti mabisinan a buksit. Nagsaganadan a maturog kalpasan a makainnaw ni Patring. Agdigos koma ni Patring tapno napresko a maturog ngem dinillaw ni Jermie. Sayang ti danum, kinunana, agdiram-os wenno aglabarka laengen. Kabigatanna, namigatda iti kinirog a kilabban ken saggaysada a nalingta nga itlog. Imbilin ni Jermie ken ni Patring a kalpasan a makainnaw, digosennanton ni Princess. Inyunay-unayna manen nga agin-inut daytoy iti danum. Dina la ketdi kayat a maputdanda manen. Apaman a nadigos ni Patring ni Princess, binaonna manen daytoy nga agdalus iti balay. Ni met Jermie ti simmublat nga ag-shower. Naibayag iti banio ta nag-shampoo, nagsabon, nagludlod, nagugas a nalaing. Ita la a kasla nasangona a dalusan ti kanayon a mataptapokan, maas-asukan, malingling-etan a bagina. Dina inkankano a masapul nga agin-inutda iti danum. Masapul a nakadaldalus ita ken nakabangbanglo. Naibayag met a nangsangsango iti sarming nupay nakabalkot laeng iti tualia. Pinennekna iti apros ken pulagid ti rupana ken dagiti takiag ken luppo ken gurongna ken ti entero a bagina. Idi mapneken iti langana, insuotna ti paboritona a push up a bra ket naibayag a nangisimsimpa ken nangitaltal-o iti daytoy bayat ti panangsirigsirigna iti sarming ti plastar ti kabayog ken katangsit ti barukongna. Insuotna ti iduldulinna a nalabaga a t-back a panty. Manmano nga usarenna daytoy. Naibayag manen a nangisimsimpa ken nangiplasplastar. Naibayag manen a nangsirigsirig iti sarming iti pakabuklanna a naka-bra ken naka-panty laeng. Kasla idi laeng manen a mapnek a nakasekseksi pay laeng met gayam. Immisem a nakalagip a pagpatpatayan idi ni Delfin daytoy a pammagi. Ket insuotna ti puraw a blusana a kumepkep iti bagina, saanna nga imbotones ti kangatuan a botones, iti riang ti blusa, tapno maipakitana ti napudaw a nauneg a likkaong ti nabayog a barukongna. Pinarabawanna iti gray a blazer. Tinernuanna iti nangisit a mini-skirt a kimpet iti nasabang a patongna ken kasla nangukis kadagiti napudaw a luppona. Naibayag manen a nangsirsirig iti langana iti sarming. Daytoy ti umuna nga aldawna iti trabahona isu a masapul a presentable nangruna ket dakkel met ken nalatak ti opisina a pagobraanna nga agkasapulan kano iti clerk wenno accounting assistant a “with good looks, fair complexion, pleasing personality.” Masapul a maipakitana a maikari isuna kadagita a requirement. Kababain met ken ni kompadrena a Tony. Sakbay a rimmuar, imbilinna manen ti anakna ken ni Patring. Nakalaglag-an ti riknana a nanglukat babaen ti tulbek iti kandado ti landok a rikep ti nangato a landok a rehas a gate ti apartment. Bigbigat pay laeng ngem nakabarbaran ti aglawlaw. Ngem inkidem pay ni Jermie ti immanges iti nauneg iti naalunapet nga angin a nangarakup kenkuana sakbay a rimmuar.

PASADO alas nuebe pay laeng iti bigat ngem nakapudpudoten; sumaniit ti init ket rugiannan a lingtaen ti siudad. Iti main entrance ti Taguig City Jail, saanen a kinapkapan ti lalaki a security guard ni Jermie. Saan met a sinaggaysa daytoy a kinita dagiti bitbitna a dua a plastik a supot a naglaon iti dadakkel a delata a Purefoods corned beef, Gardenia loaf bread, sumagmamano a sachet a kape a Great Taste White, maysa a 1.5-liter a Coke, sumagmamano a sachet ti Clear Shampoo for Men, ken maysa a sabon a Safeguard. Iti abagana, nakasakbat ti Made in China a Louis Vuitton a leather bag a ginatangna idiay Divisoria. Maysa laeng ni Jermie kadagiti nakaad-adu a rupa nga agarup inaldaw nga agparang iti pagbaludan. Maysa pay a ruangan ti nakipilaan ni Jermie tapno aguray iti batangna a kapkapan ti maysa manen a security guard. Naimbag a bigatmo, manang! inyisem ti Ilokano a guardia a makaam-ammon ken ni Jermie. Inkagumaanan ni Jermie ti nangsubad iti isem ti guardia nupay dina ammo ti unaenna: no punasanna ti nagatel nga aglulumba a ling-et nga aguy-uyas iti muging ken pispisna (adda pay tumtumrem iti agongna) wenno idissona dagiti dadakkel a supot a bitbitna tapno umanges pay sa isemanna ti guardia. Napalalo a talaga ti bara ti kalgaw ita; naidumduma ti pudotna. Iti reception area, a di malasin a reception area no saan laeng a gapu ti nakaplastar a nakartib a bassit a karatula iti lamisaan, simmabat ti nabara nga angot manipud iti uneg ti pagbaludan. Kas met laeng iti PGH a nangyanakanna ken ni Princess ken iti dadduma pay a para publiko nga ospital a nastrekna, naglalaok ti naullom nga angot manipud kadagiti nakasalapay a di main-initan nga aruaten dagiti residente, dagiti ling-et— dagiti dakulap, dagiti saka, ti sibubukel— dagiti balud, ken ti angpep dagiti nakipet a selda. Iniseman ti lalaki a nakapuesto iti reception area. Inyawat ni Jermie ti ID-na (ti lisensiana a kas professional teacher manipud iti PRC) iti lalaki. Na-late ka ngayon, misis, a, kinuna ti lalaki kalpasan ti panagtaldiapna iti relo iti diding. Nalawlawa manen ti isem daytoy ngem ti immuna a guardia iti entrance. Isem a nangiparang kadagiti nauuneg a kallid ken kuribetbet iti kudil iti aglawlaw dagiti kusipet a matana. Induronna nga impasango ti maysa a folder ken ni Jermie. Jermie Ann Ignacio, 10:30, inkur-it ni Jermie iti abay iti maikasangapulo a bilang. Nagderetso ni Jermie iti maikatlo a lamisaan iti kanawan. Delfin Ignacio, Dorm 2, kinunana iti jail guard. Madamdama pay, sumungsungaden ni Delfin a nakatisert iti awan manggasna ken naka-shorts iti nagkupas a maong. Nagsinnangoda a nagtugaw. Nakaporpormal ti lalaki nga immuna a nagsao. Napanam idi kalman? Inurayka. Mangus-usig dagita a balikas. Iti panagrikna ni Jermie, aglulumba dagita a pana a mangtudok ken lumsot iti napaksuyan ken natiltil a bagina. *Diosko! ‘Dad’toykam’ manen!* Immanges iti nauneg ni Jermie. Imbes a sungbatanna ti inamad ni lakayna, dinillawna ti kinapudot ti panawen uray Marso pay laeng. Imbes nga agreklamo iti kinamanaginap ni lakayna, inistoriana ti pannakalakonna iti PNR iti nasurok a kagudua ti oras. Pagammuan ta nagsardeng lattan ti tren a naglugananna sakbay a makadanonda iti Bicutan station. Kas iti napalpalabas, dida ammo no apay. Adda nakaibaga a nakalugananna met laeng a taktakawen kano ngamin dagiti agindeg iti iskuater dagiti parte ti riles wenno uray ania ditan a mabalin nga ipakilo ken mailako. Inyunay-unayna ken ni Delfin a nasayaat laengen ta nakadanon pay ditoy pagbaludan sakbay ti pangngaldaw. A saksi ti PNR kadagiti rigrigatna iti inaldaw-aldaw. Napanam ngarud idi kalman? Kunak met nga umayka. Inurayka ngem dika met immay, kinuna manen ni Delfin a timmadem pay ti kusilapna. Sangit a sangit ni Princess idi kalman. Di makaturog. Kaskam’ la masegseggaan a malinay nga innapuy a nakakulong iti nakaluban a kaldero. Nakaro a pudotna, kunak ngarud. Kuna ni Kuya Kim iti TV nga agtudo kano. Ngem dina met mapumpuntaan ti ibagbagana. Kimmaro ti panateng ni Princess ken adda bassit gurigorna. Ipanko koma ken ni Doktora Gan ngem gapu ta imbaga ni Patring a mabalin kano ti Disudrin nga ipatomar, napanak laengen gimmatang iti agas iti botika. Sayang laeng ti kuarta no mapan manen iti doktor. Nakonsiensia met laeng ngata ni Delfin idi mangngegna ti nagan ti anakda ta innalana a pinetpetan dagiti ima ni Jermie. Inap-aprosan ken piniselpiselna. Kunak ngarud kenka a nasaysayaat no kaduam met laeng ni Patring ta adda mangaywan ken ni Princess no umayka ditoy. *Ken ni Princess wenno tapno adda mangkita kaniak?* gimmilap iti panunot ni Jermie. Am-ammonan ti asawana. *Diosko! No maminsan, nasayaat met ta adda ti bukod a bagi a kasasao. Ta no kastoy a saan a rumbeng a maisawang dagiti sakit ti nakem, rurod ken dadduma pay a negatibo a rikna, adda pangibagaan.* Ayanna gayam dagiti imbagak a gatangem? pagam-ammuan la ta inamad ni Delfin. Nagpaltik iti panunotna ti ayamuom ti Gardenia ken ti paboritona a Great Taste White a 3-in-1 a kape. Nabayagen nga ipagpagatangna dagita. Nabayagen a pampanunotenna a kas man la makatawenen a di nakaraman kadagiti babassit a bisiona nga impaidam ti pagbaludan. Insungo ni Jermie ti dua a plastik a bag ti Savemore iti lamisaan. Diak nagatang dagiti dadduma. Agkurang ti kuartak. Bareng mangipatulod da inang. Immutangda kano iti pastor iti kapiliada. Naammuan kano dagiti kapammatina a born again ti napasamak kenka. ‘Nia ngarud, narigat ti biag ngem agiremedioda kano tapno makaruar ti buridek ken kakaisuna nga anakna a lalaki. ‘Nia ngarud ket awan met pagsapulak. Awan met urnongta. Saan a mabalin ti umutang no awan ti maikari a pagbayad, ammom met dayta. Ngem malagipmo ni Baket Lilia a pensionada a kaarrubayo idiay Madago? Sisasagana kano nga agpautang ngem paanakanna met. Ania pay ngay, inkarin ni inang ti nabatoganna a langit. Kasla awan nangngeg ni Delfin. Suksukainanna pay laeng dagiti linaon dagiti dua a plastic bag a kasla agbirbirok iti imposible a balitok. A kasla kayatna a siguraduen no adda ken kompleto met laeng dagiti impagatangna a kasapulanna. Idi agangay, inruarna ti tallo a kaha a Marlboro Green manipud iti maysa a bag. Sineniasanna ti maysa kadagiti polis a nakabantay iti maikatlo a tsekpoint. Immasideg ti polis ket pasimple nga inawat ken imbolsana ti maysa kaha a Marlboro a pasimple nga inyawat ni Delfin. Iti bangir a bolsa ti unipormena, impisokna ti dua pay a kaha a Marlboro. Kiniddayanna ni Delfin. Kiniddayan ken inisemanna ni Jermie sakbay a nagsubli iti puestona. Nalagip la ket ngarud ni Jermie dagiti nabuybuyana a daan a pelikula iti PBO ken Cinema One. Ti eksena iti pagbaludan: pasimple nga agiinnawat iti pakete, babaen dagiti bukodda a lengguahe, dagiti polis ken dagiti residente ti pagbaludan. Ania ngarud itan, lakay… daytoy ngatan ti gasatmo… kinuna ni Jermie ngem iti panunotna: *Pimmatayka met ita. No siak ni Marcela, talaga met a paibaludka, a*. Dinanog ngamin ni Hitler, nga asawa ni Marcela, ni Delfin idi nagprobokar ni Delfin gapu iti bartekna. Pinatay metten ni Delfin. Binagkongna ni Hitler. Pinunas manen ni Jermie dagiti aglulumba a ling-et iti muging ken pispisna. Ania la ketdi ti pudotnan, aya, insanaltekna. Kayatna nga ipaawat ken ni Delfin: nabuntog ti sistema wenno awan pay ketdi hustisia a para kadagiti marigrigat a kas kadakuada. No awan kuarta, awan pagnaan ti kaso. Dayta ti kinapudno. Isu nga awan karbengan ti asawana nga agreklamo iti klase ti biag iti pagbaludan. Ania? Ta apay? Ngimmato ti boses ti lalaki. Adda danag ken buteng iti dayta a boses. Maburiboran iti impalnaad ti asawana. Kinapatangmo kadin ni Marcela? ‘Bagam nga agbayadtayo iti ibagbagana, a! *300 thousand a pisos! Ket no imbaga pay dagiti nagannak kenka a tawarak iti 150 thousand! Kasla agtawtawarakon iti bado wenno sapatos ‘diay Divisoria wenno ‘diay Baclaran!* Ngem saan a nagtimek ni Jermie. Kaanot’ sumaruno a hearing? Kasaom ni Marcela. Di kad’, aya, nagpatulong da inang ken ni Mayor Guevarra idiay probinsia? Adda kano gayyem ni Mayor Guevarra a justice dita Supreme Court. Masapul a makaruarak di**t**oy, baket. Inyasidegna ti rupana iti asawana. Iniggamanna manen dagiti ima ni Jermie. Agpakpakaasiak kenka. Saanak a makaturturog ditoy. Maitawtawtaw ti panunotko. No makaruarak, agabrodakton. ‘Diay yaw-awis ni Pari Tony… tulongannak kano. Ammo ni Pari Tony ti pasikotsikot ditan. Nadalus ken awan pakadanaganta. Saanen a masapul nga agawidtayo idiay Madago no dim’ kayat. Agurnongakto. Kustonto metten nga agbasa ni Princess. No ditoy siudad ti kayatmo, ditoytayo. Di kad’, aya, ditoy siudad ti kayatmo, baket? Immirut ti petpetna kadagiti ima ni Jermie. *‘Kinnana ketdi! Kastoy latta daytoy a lalaki!* ‘Ton umay a Hulio ti sumaruno a hearing. Isu kano ti yuumay da inang ta agpagapasda pay. Indepositoda iti banko dagiti naur-orda a kuarta agingga nga awan pay mapagpapatanganmi kada Marcela. Ngem dakkel pay laeng ti kurangna. Daydiay ibagbaga ni Marcela a 300 wenno mabaludka. Dayta laeng. Pinunasanna ti agtubtubbog manen a mugingna ken ti naingpis a ling-et iti ngatuen ti bibigna a dina ammo no gapu iti danagna. Yawid kano ni inangmo ni Princess idiay probinsia, kinuna ni Jermie idi di agtimek ti asawana. Sipsiputanna ti ania man a panagbaliw ti rupa daytoy aglalo ti maipanggep iti anakda. Di ngamin kayat ti lalaki a mayadayo ni Princess iti ina daytoy. Idi makitana nga awan ti nagbaliwan ti reaksion ni Delfin a masansan nga ipasimudaag ti panagpangato iti bosesna wenno panangputed daytoy ti patpatangenna uray no saanna pay naibaga amin a kayatna nga ibaga, nagkambio ni Jermie. Kas panangirugina, impalagipna ti pannakaputol ti korienteda idi napalabas a bulan ken ti kanayon a problemana a panggatang iti gatas ni Princess. Awan met namnamaek kadagiti dadakkelko. *Ken* *ammok nga awan manamnamak kenkan.* Ngem adda yaw-awis ni Pari Tony a trabaho idiay agency-na. Dakdakkel kano ti sueldo ngem ti no agsubliak a mangisuro. Saan a nagtimek ni Delfin. Kitkitaenna lattan ti baketna nga agsasao. Nasayaat ta adda intugotko a tissue, kinuna ni Jermie idi agangay. Aglingling-et manen. Pinunasanna ti rupana. Inruarna ti Ever Bilena Advance Face Foundation manipud iti shoulder bag-na. Inruarna ti espongha manipud iti foundation kit. Indeppedeppelna iti golden beige cream a foundation sa inin-inayadna nga immasamasahe iti kinamuro a rupana. Awan kano met intulong ni Mayor Guevarra, ken saan a kayat daydiay a Marcela ti agpaud-od, kinunana bayat ti panangipunasna ti espongha iti pispisna. Impadalanna ti espongha iti mugingna, sa manen iti pispisna, sa iti baba dagiti matana, sa impalipalikawna iti pingpingna. Di ket, aya, kuna ni inang a napanda ken ni Mayor Guevarra? Ania’t kuna ni Marcela kadi? Natangken met daydiay a babai! Nangngegnak kadi? Kinita pay naminsan ti babai ti rupana iti sarming ti Ever Bilena Foundation. Saan pay a napnek iti itsurana ket inruarna ti Revlon a lipstik a ginatangna met iti naminsan a pannakimisana idiay Quiapo. Pinusiposna ti kalub ti lipstik sa inikkatna. Timpuar ti sumilsileng ti labbasitna a lipstik. Impuligadna kadagiti bibigna. Pinagdekketna dagiti bibigna. Impangato ken impababana nga impuligad ti lipstik. Kamaudiananna, nagmisugsog iti bassit a sarming tapno masiguradona a napintas met laeng ken maibagay kenkuana ti nalabaga a lipstik. Insublina met laeng iti bagna ti foundation kit ken lipstik. Inruarna ti sagaysayna kalpasanna. Nangngegnak met kadi? Ti kunak, awan kuarta a naala da inang ken ni Mayor Guevarra. Ammom met ti kasasaadda ‘diay probinsia. Bibiang koma daydiay a justice nga am-ammo ni Mayor Guevarra? Kasapulan latta a gumastostayo, lakay. Kitaem, ne, inruar ni Jermie ti maysa a  bassit ken naingpis a kuaderno. Nakalista amin ditoy, ne, kitaem. Umuna, pinagbayadtay’ iti imbestigador. Maikadua, pinagbayadtay’ ken ni Mayor Lucas sakbay a simrekka ditoy para iti VIP treatment-mo ditoy karsel. ‘Dad’toy pay, ne… adda impagatangda a floorwax, sabon, Zonrox kada shampoo idi sumrekka ditoy. Sumaruno... ti pinaggasolina ken pinangpakanko iti abogadotayo a taga-PAO kadagiti aldaw nga agkitakam’ iti ruar. Impakitak amin dagitoy kenka idin, malagipmo? Sinaggaysana nga intudo dagiti imbagana iti listaan a kasla mangisursuro iti agdadamo nga agbasa. Minulagatanna ti asawana. Nagtungtung-ed ni Delfin. Malagipna amin. Malagipna daydi pannakakabkabilna idi kaserserrekna iti pagbaludan kabayatan a buybuyaen ni Lucas, ti lumakayen a balud a pannakamayorda ditoy. Gagangay kano daytan iti kabarbaro a balud; masapul a mabuniagan. Ngem para kenkuana, napalabas aminen dagitoy. Nasursuronan a pakawanen dagiti tao a nangpayat ken nangumsi iti kinataona a kas kada Mayor Lucas. Gagayyemna itan dagiti kakaduana a balud. Dimmawat met idin iti pammakawan ken ni Marcela. Agbabawi la unay kadagiti nagbasolanna. Maymaysa laeng ti kalkalikagumanna ita: makaruar iti pagbaludan tapno makompleto ti pamiliada. Tapno mapunnuanna dagiti nagkamtudanna. Panagriknana, umanayen a dimmawat iti pammakawan, umanayen nga agrigrigat iti pagbaludan umanayen a nagbabawi kadagiti nagbasolanna. Ngem malagipna ti imbagana ni baketna, ti trabaho nga indiaya ni komparina a Tony. Dina ammo ngem maburiboran iti dayta nga imbaga ni baketna. Nadlawna, uray ni baketna, kasla agduadua a mangibaga iti dayta. Pasensiakan, lakay, diak metten a masimpa ti bagik, kinuna ni Jermie idi agangay. Ita man laengen. Naurnosen ken pinunggosna ti buokna iti sabongsabongan a pagipit iti buok. Ammom met a daytoy laeng ti bisiok. Agpapintas, agardiod bassit. Panagriknak ngamin, losiangakon. Ayanta kad’ itayen? Ay, wen, kuna gayam ni Atorni Diaz nga ibabana kano iti homicide ti murder a kasom. Mabalinkanton a mapiansaan. Inggatangan ni Jermie ti asawana iti sangaplatito a dinakdakan ken sangamalukong a “nilagang baka” iti karinderia iti sango ti pagbaludan. Ken sakbay a pimmanaw, imbagana manen ti trabaho nga ididiaya ti kompadreda. A saanen a makapagkedked ta namnamaen unay ni Tony ket nakababain met no saanna a patgan ta maysa a grasia daytoy a dimteng. No adda man nasursuro ni Jermie iti napasamak iti pamiliada isu ti pannakaibus ti namnama uray libre latta ti mangnamnama. Kas iti kuarta ken ania man a napateg iti biag ti tao. Maulit-ulit a mapampanunotna ti adu a “no la koma” ken “saan koma.” No la koma saan a nagpaadipen ni lakayna iti arak ken pungtot. No la koma saanna a pinalubosan idi ni Delfin a simmurot kadagiti barkadana a napan nagiinum. Saan koma a nairubo ni lakayna. Saan koma a kastoy ti sasaadenda. No la koma… saan koma. Ngem naladawen. Nalpas ti nalpasen. Sibabaluden ni Delfin ket uray di pay nakedngan ti kaso daytoy, narigaten a makaruar pay iti pagbaludan. Ammon ni Jermie dayta. Manipud iti city jail, kasla mapukpukawan ni Jermie a nagna sa idi kuan naglugan iti traysikad, sa iti dyip, sa iti tren, sa dyip manen. Agingga a nabirokan ni Jermie ti bagina iti simbaan ti Quiapo. Nagtugaw iti kalilikudan a tugaw. Saan a nairuam nga aglualo ngem iti panagriknana, addaan iti amin a rason nga umawag kadagiti santo ken santa kangrunaanna iti nangisit a Kristo a pilpilaan dagiti tattao. Biernes ita. Adda tali dagiti tattao a nakapila nga agturong iti nangisit a Kristo. Iti nagtugawanna, intanamitimna ti Ave Maria iti naminsangapulo a daras. Insarunona ti Amami iti naminsangapulo met la a daras. Nanguros. Nagkidem iti nabayag. Ngem awan latta. Timmangkenen ti riknana. Awan nasagid iti kaungganna. Nagmulagat. Impalawlawna ti panagkitana kadagiti adda iti simbaan. Nakaparintumeng dagiti dadduma. Adda rosario nga iggem dagiti dadduma. Adda agbasbasa iti Biblia ken paglualuan. Iti likudanna, adda lalaki a mangal-ala iti retrato. Turista ngata. Ipokpokus daytoy ti kamerana kadagiti rebulto, kadagiti agsasaruno a tugaw ti simbaan, kadagiti tattao a rummuar-umuneg iti simbaan. Marikna ni Jermie a nakipet unay ti simbaan a para kadagiti tattao. Nagkidem manen. Padasenna manen ti aglualo. Daytay lualo nga aggapu iti kaungganna. Lualo a saan a masapul a maikabesa. Para ken ni Delfin. Para ken ni Princess. Para kenkuana. Pakawanennakami, Apo, kinunana. Ammo ngata ti Dios ti kayat a sawen dayta a kararag? Ngem adda idi pastor ti maysa a sekta a nakaibaga a mangngeg ni Apo Dios amin a kararag wenno dawat. Mabasana ti panunot ti amin a tao. Ammon ti Dios ti kayatmo sakbay pay a dawatem. No kasta met laeng, apay pay laeng nga aglualo ngarud kadagiti estatua ken rebulto? Ideretsona lattan, a, a kasarita ni Apo Dios. Saanen nga aglualo ta amangan met no masusungeg ni Apo Dios iti panangulit-ulitna iti isu met laeng nga isu a lualona. Timmakder ket rimmuaren iti simbaan. Rimmuar iti simbaan ngem saan pay a nakasagana nga agawid. Linabsanna dagiti aglaklako iti pagparegla ken pagparegreg iti abay ti simbaan. Nagkitakita kadagiti aglaklako iti anting-anting. Inasitganna ti maysa a baket nga aglaklako iti nadumaduma a maris ti kandela. Ti tunggal maris, adda kaibatoganna a kararag: kararag a para iti idadateng ti ayat, kararag a para kadagiti pimmusay a kakabagian, ken dadduma pay.   Nagsikko ni Jermie iti Hidalgo St. Sinurotna ti agus dagiti tattao nga aglaklako ken aggatgatang kadagiti nateng ken prutas, a nanglinged kadagiti pagtagilakuan kadagiti kamera ken aminen a maipapan iti kamera. Agingga iti nagsulian ti Carriedo, pimmuskol a pimmuskol dagiti tattao kadagiti babassit a karinderia, kadagiti nakalemmeng a pagtagilakuan iti pirated a DVD ti video coverage ti kasar da Dingdong Dantes ken Marian Rivera ken kadagiti maiwarwaras nga eskandalo dagiti artista. Naamirisna a kasla nayaw-awan idi agangay. Kasla nabannog pay ketdin a magmagna. Adayo unayen ti napagnana. Naamirisna a naisalsalumina isuna kadagiti tattao ditoy. Saan a kas kadagiti dadduma nga adda turongenda, nga adda panggepda. Nagsubli iti Plaza Miranda. Intugawna iti sango ti maysa a lakay a mammadles. No namin-anon a ginandatna nga idiaya ti dakulapna iti mammadles tunggal panagpasiarna iti Quiapo. Adu dagiti kayatna a damagen. Makaruar ngata met laeng ni lakayna iti pagbaludan? Adda pay laeng ngata namnama a makalung-awda iti rigat? Makapagbasanto ngata ni Princess? Adda pay ngata namnamana a bumaknang? Uray kasano ti ayatna a mangpadas koma, ammona a manangallilaw laeng dagiti balikas ti mammadles. Ngem kangrunaanna, awan umanay a panangdanna. Nagnagna a nanglabas kadagiti aglaklako iti bulong, ubbak, ramut ti ania la ditan a mula wenno kayo agingga a nakagteng iti Raon ket linabsanna dagiti puesto dagiti aglako iti helmet, videoke ken nagdadakkel nga speaker, plastik a paltog, saglalaka a selpon ken Android tablet, asul a tableta ken kurimatmat ti kalding. Nakadanon iti Isetann. Simrek tapno agpalamiis pay laeng. Binussogna dagiti matana ken ti riknana kadagiti agkakapintas a bra ken panty iti Bench aglalo ta naammuanna a  daytoy gayam ti ar-aramaten dagiti id-idoluenna nga artista a kas kada Kim Chiu, Marian Rivera ken Anne Curtis. Inispreyanna ti pungopunguanna iti maysa a trial product ti lavender scent ti bangbanglo nga ar-aramaten kano ni Kris Aquino. Idi saan a mapnek, inispreyanna ti likudan ti lapayagna, iti mismo a likudan ti badona ken iti tengngedna. Naragsakan ta nakabangbanglon. Inkarina a sakbay ti panagsarakda ken ni kompadrena a Tony para iti umuna nga aldawna iti trabahona, masapul a nabanglo. Manipud iti Isetann, nagnagna a nagpa-Morayta. Iti Recto Avenue, nalabsanna dagiti naubbing pay nga agayan-ayat nga agpapaidrowing iti charcoal iti ladawanda iti maysa a puesto dagiti nagaabay nga agdrodrowing ken agpimpinta iti bangketa. Ammona nga agayan-ayat dagiti dua ta iggemda ti ima ti tunggal maysa kadakuada. Nakapimpintas a ladawan dagiti puso a pinagsilpo ti ayat ken arapaap. Kas kadakuada ken Delfin idi. Idi kakaskasarda. Apaman a nalabsanna ti nagaabay a puesto dagiti charcoal artists, inasitgan ti maysa a lalaki. Anong hanap n’yo, ma’am? Dito na ho kayo sa amin, mura lang ho, kinuna daytoy. Nagwingiwing ni Jermie. Pinartakanna ti nagna. Dina kayat a sublian daytoy a lugar no mabalbalin. Idi kayatna a baliwan ti kinaasino ti kinataona, immay idi ditoy. Nagbalin a maestra iti uneg laeng ti tallopulo a minuto. Ket dinan kayat a sublian daytoy a lugar a kanayon a mangipalagip kadagiti biddutna ken nagkapsutanna iti biag a saan nga ammo ni Delfin. Pinartakanna ti nagna nga immadayo. Nadanonna iti kosina ti up-upaanda nga apartment iti Blumentritt ni Patring a mangluklukat iti delata a sardinas a pangrabiida. Simrek iti nailet a kuarto a pagturturoganda nga agina agraman ni Patring, ti balasitang a kaanakan ni Delfin. Nakapakleb a nargaan ti turogna ni Princess, ti dua ti tawenna nga anakna. Nadaripespesen iti ling-et. Nabara uray ti angin nga ipugpug-aw ti aglatlati a kadaanan a bentilador. Saanna a kabaelan a paksiaten ti naullom a pudot ken naagub ken nalangsi nga angot. Pinangrabiida ti kakaisuna a delata a sardinas a kaudian a nabati kadagiti grinoseriada iti dayta a bulan. Sardinas a naikkan iti sangapirit nga asin. Igisar koma ni Patring, diguanna tapno umabot iti pammigat. Ngem awan met gayam lasona wenno uray bawang la koma a panggisarna. Awan sa pay ketdin manteka. Maysa pay, narigat a yanay uray pay nadiguan ti maymaysa a sardinas iti mabisinan a buksit. Nagsaganadan a maturog kalpasan a makainnaw ni Patring. Agdigos koma ni Patring tapno napresko a maturog ngem dinillaw ni Jermie. Sayang ti danum, kinunana, agdiram-os wenno aglabarka laengen. Kabigatanna, namigatda iti kinirog a kilabban ken saggaysada a nalingta nga itlog. Imbilin ni Jermie ken ni Patring a kalpasan a makainnaw, digosennanton ni Princess. Inyunay-unayna manen nga agin-inut daytoy iti danum. Dina la ketdi kayat a maputdanda manen. Apaman a nadigos ni Patring ni Princess, binaonna manen daytoy nga agdalus iti balay. Ni met Jermie ti simmublat nga ag-shower. Naibayag iti banio ta nag-shampoo, nagsabon, nagludlod, nagugas a nalaing. Ita la a kasla nasangona a dalusan ti kanayon a mataptapokan, maas-asukan, malingling-etan a bagina. Dina inkankano a masapul nga agin-inutda iti danum. Masapul a nakadaldalus ita ken nakabangbanglo. Naibayag met a nangsangsango iti sarming nupay nakabalkot laeng iti tualia. Pinennekna iti apros ken pulagid ti rupana ken dagiti takiag ken luppo ken gurongna ken ti entero a bagina. Idi mapneken iti langana, insuotna ti paboritona a push up a bra ket naibayag a nangisimsimpa ken nangitaltal-o iti daytoy bayat ti panangsirigsirigna iti sarming ti plastar ti kabayog ken katangsit ti barukongna. Insuotna ti iduldulinna a nalabaga a t-back a panty. Manmano nga usarenna daytoy. Naibayag manen a nangisimsimpa ken nangiplasplastar. Naibayag manen a nangsirigsirig iti sarming iti pakabuklanna a naka-bra ken naka-panty laeng. Kasla idi laeng manen a mapnek a nakasekseksi pay laeng met gayam. Immisem a nakalagip a pagpatpatayan idi ni Delfin daytoy a pammagi. Ket insuotna ti puraw a blusana a kumepkep iti bagina, saanna nga imbotones ti kangatuan a botones, iti riang ti blusa, tapno maipakitana ti napudaw a nauneg a likkaong ti nabayog a barukongna. Pinarabawanna iti gray a blazer. Tinernuanna iti nangisit a mini-skirt a kimpet iti nasabang a patongna ken kasla nangukis kadagiti napudaw a luppona. Naibayag manen a nangsirsirig iti langana iti sarming. Daytoy ti umuna nga aldawna iti trabahona isu a masapul a presentable nangruna ket dakkel met ken nalatak ti opisina a pagobraanna nga agkasapulan kano iti clerk wenno accounting assistant a “with good looks, fair complexion, pleasing personality.” Masapul a maipakitana a maikari isuna kadagita a requirement. Kababain met ken ni kompadrena a Tony. Sakbay a rimmuar, imbilinna manen ti anakna ken ni Patring. Nakalaglag-an ti riknana a nanglukat babaen ti tulbek iti kandado ti landok a rikep ti nangato a landok a rehas a gate ti apartment. Bigbigat pay laeng ngem nakabarbaran ti aglawlaw. Ngem inkidem pay ni Jermie ti immanges iti nauneg iti naalunapet nga angin a nangarakup kenkuana sakbay a rimmuar.